ابراهيم عاملي ( موثق )
343
تفسير عاملي ( فارسي )
كه كسى معتقد به چيزى باشد و بر آن سوگند ياد كند ، با اينكه خطا كرده است و عقيده ى او درست نبوده است . « بِما عَقَّدْتُمُ الأَيْمانَ » 92 قاريها « عقّدتم » با تشديد و بدون دال خواندهاند و بعضى با الف « عاقدتم » خواندهاند . مجمع : عطاء بن ابى رباح گفته است يعنى : چيزى در دل نيّت كنيد و بر آن سوگند ياد كنيد ، مجاهد گفته است : يعنى آنچه بر آن دل ببنديد و تكيه بر آن داشته باشيد . « أَوْ كِسْوَتُهُمْ » 92 مجمع : يعنى براى هر نفرى يك لباس بمذهب شافعى ، و بمذهب أبو حنيفة هر چه لباس ناميده شود ، و بمذهب ما شيعه ، پيراهن و شلوار ، و در ناچارى فقطَّ پيراهن كافى است . « فَمَنْ لَمْ يَجِدْ » 92 ابو الفتوح : أبو حنيفة گفته است : آنكه به اندازه ى دويست درهم يا بيست دينار نداشته باشد ، و شافعى گفته است : يعنى به اندازه خوراك شبانه روز خود و خانواده اش و اطعام ده نفر نداشته باشد ، و فقهاى شيعه نيز همين را گفتهاند . « ثَلاثَةِ أَيَّامٍ » 92 مفسّرين از ابن مسعود و ابىّ بن كعب روايت كردهاند كه آنها ميخواندهاند : « ثلاثة ايّام متواليات » و مذهب شيعه و أبو حنيفة آن است كه هر سه روز پى در پى باشد . و شكستن قسم سه قسم است اوّل - سوگند بر انجام طاعت كه شكستن آن موجب كفّاره باشد باتّفاق همه ى فقهاء دوّم - سوگند بر انجام معصيت كه نقض آن بمذهب شيعه كفّاره ندارد و بقيّه ى فقها لازم دانستهاند ، سوّم - سوگند بر عمل مباح كه تخلَّف از آن موجب كفّاره است باتّفاق همه ى فقهاء . « يُبَيِّنُ اللَّه لَكُمْ آياتِه » 92 مفسّرين نوشتهاند مقصود امر و نهى خداوند است . ممكن است بگوئيم : چون اين احكام غير از قوانين و آداب مردم است و سراسر خير است و صلاح پس نشانه ى آن است كه از جانب خدا است . سخن ما : همين مطلب آخر است .